SİTE İÇERİĞİ

MEZARLAR

Mezarlar, geçmişin günümüze taşınmasında önemli görevler üstlenirler. Mezar tipleri, ölü gömme biçimleri, gömü törenleri, iskeletin korunmasına yönelik uygulamaların yanı sıra, özellikle ölü armağanları, dönemlerinin sosyal, kültürel ve dinsel anlayışlarının günümüzde ayrıntılıca algılanmasında kapsamlı veriler sunarlar. Körtik Tepe mezarları da, donanımlarıyla bu beklentileri fazlasıyla karşılayacak özelliklere sahiptirler. Höyükte ortaya çıkarılan mezarların yaklaşık tamamı konut tabanlarına yerleştirilmiştir. Çok az sayıdaki mezarın konumu ise, yüzeye yakın olmaları ve tahribe uğramaları nedeniyle, belirsizdir. İntramural olarak tanımlanan konut içi gömme, dönem insanı tarafından yaşanılan mekanın bir anlamda kutsallaştırıldığını göstermektedir. Konuta yüklenen bu anlam, kurallaşmış gömü geleneklerinde de algılanmaktadır. Ölüler gelişigüzel gömülmek yerine, gömü öncesi ve sonrası uygulamaların varlığında uyarıcı kanıtların desteğinde, ısrarla tekrarlanan gelenekselleşmiş kurallarla uğurlanmakta idiler. Erken örneklerde hoker, devamında hoker ve yarı hoker tarzda gömülmüş iskeletlerin korunmasına yönelik alçıyla kaplama gibi uygulamaların varlığı, yaşamın ölümden sonraki devamı ile ilgili inanış geleneklerinin varlığıyla açıklanabilir. Gömü biçimleri ve armağanları bakımından zengin çeşitlilik sunan mezarlar, genel bir değerlendirmeyle, hem sosyal hem de kültürel bir gelişmeye işaret etmektedirler. Farklı yükseltilerde saptanan ve zamansal olarak farklı evrelere ait olan mezarlarda saptanan ölü armağanlarının çeşitlenerek artması, daha geç olanların nitelik ve nicelik olarak gelişmesi, kuşkusuz toplumsal ve kültürel ilerlemenin gereğidir. Bu olgu, aynı zamanda, armağanların tür, biçim, bezeme ve işçiliklerinde algılanabilmektedir. Ölü gömme gelenekleri yanı sıra, mezarlara konulan armağanlar da dönemin sosyo-kültürel dokusunun algılanmasına yardımcı olmaktadır. Çoğunluğu taşa işlenmiş ölü armağanlarının üretim, teknik, işçilik ve dekorasyon gibi diğer donanımlarında da aynı doğrultuda derinlikler elde etmek olasıdır. Bunlar taş baltalar, havanelleri, kemik aletler, mortarlar, ezgi taşları, kesici ve delici aletlere kadar değişen çeşitlilik gösterirler.